W co inwestują największe światowe banki?


01 grudnia 2015

Karolina Marzantowicz

Wysyp usług peer 2 peer

Kryzys ekonomiczny, który rozpoczął się w 2008 roku, spowodował wysyp pomysłów na usługi bezpośrednie pomiędzy użytkownikami (ang. peer 2 peer). Powstanie Airbnb ogłoszono w 2008 roku (jako Airbed&breakfast). Uber (UberCab), jako pomysł, również urodził się w 2008, a firma powstała rok później. W głębi kryzysu finansowego w 2009 roku, Satoshi Nakamoto stworzył open-source’owe oprogramowanie, o którym napisał „Opracowałem nowy, oparty na idei open source, P2P system e-gotówki o nazwie Bitcoin. To rozwiązanie całkowicie zdecentralizowane, bez centralnego serwera, systemu lub zaufanych stron. Wszystko opiera się na kryptografii zamiast zaufania.” Tak powstała tzw. cyfrowa waluta (ang. digital currency, cryptocurrency). Twórca od początku twierdził, iż może wyeliminować potrzebę powoływania się na banki centralne lub korzystania z banków komercyjnych.

Od ignorancji, przez zrozumienie do zainteresowania

Blockchain, który leży u podstaw Bitcoin, to technologia rozproszonego, publicznego rejestru. Jest to otwarta sieć, do której dostęp może uzyskać każdy. Dzięki technologii blockchain transakcje są szybsze, tańsze i prostsze w porównaniu do tego jak są realizowane w istniejących systemach bankowych.

Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego w czerwcu 2014 roku w trakcie trwania panelu związanego z cyfryzacją w bankach zapytałam jednego z prezesów banku działającego w Polsce, czy nie widzi w Bitcoinach konkurencji dla instytucji finansowych. W odpowiedzi usłyszałam, iż banki dostrzegają wyzwania w innych technologiach cyfrowych. I jak na razie nie traktują waluty cyfrowej jako poważnego zagrożenia.

W 2015, czyli rok po tej rozmowie i sześć lat po wynalezieniu technologii blockchain, największe światowe instytucje finansowe zaczynają intensywnie przypatrywać się zarówno krypto-walucie Bitcoin, jak i blockchain. Blockchain jest dużo bardziej interesującym rozwiązaniem niż Bitcoin, bo pozwala na szersze zastosowanie także poza obszarem płatności (czy wymiany dóbr ekonomicznych). Blockchain zapewnia przekazywanie „monet”, takich jak Bitcoin, pomiędzy stronami w sposób unikalny, zaszyfrowany, niezmienny, bezpieczny i ostateczny. Przez to Bitcoin jest nieregulowaną przez żadną instytucję nadzorującą i odporną na wpływy polityczne „walutą”.

Jeszcze przed wakacjami hiszpański Santander opublikował dokument Fintech 2.0, a w wywiadach prasowych wspominał o zidentyfikowaniu 20-25 przypadków użycia technologii blockchain. W październiku bank zainwestował 4 mln USD w startup Ripple. Firma ta dostosowuje i zmienia blockchain, tak, aby mógł on być używany do przesyłania prawdziwych sald walutowych. Startup poszukuje też innych zastosowań technologii przez przedsiębiorstwa.

W lipcu Citigroup ogłosił, iż wypracował własną krypto-walutę, którą nazwał „Citicoin” i na niej rozpoczął testy wykorzystania możliwości rozproszonej księgi głównej w swoim środowisku. I tu przede wszystkim jest obszar do zastosowań w płatnościach międzynarodowych. „Ponieważ jesteśmy globalną siecią, globalnym bankiem, możemy szukać możliwości, jak korzystać z tej technologii, aby przenieść pieniądze z jednego kraju do drugiego kraju w ramach naszej sieci".

Angielski Barclays rozpoczął współpracę ze startupami FinTech, zapraszając 13 z nich na kilkunastotygodniowy program. Następnie w wyniku ewaluacji wybrał dwa z nich do podpisania umów: Chainalysis i Wave. Szef Innowacji w banku, Derek White, powiedział: „Barclays ma zaszczyt być na czele rewolucji FinTech”. Obecnie bank pracuje z kolejnym startupem – Safello – badając w jaki sposób blockchain mógłby być wykorzystany do charytatywnych darowizn.

Razem można więcej

Startup R3CEV ogłosił w październiku, iż kolejne 13 banków dołączyło do powołanego przez firmę wspólnie z 9 bankami konsorcjum, którego celem jest rozwijanie rozproszonej księgi głównej tak, aby pozwalała na transfer aktywów finansowych pomiędzy instytucjami (w skład konsorcjum, które powiększa się praktycznie każdego dnia, wchodzą: Citi, Bank of America, Morgan Stanley, Commerzbank, Societe Generale, SEB, BNY Mellon, Mitsubishi UFJ Financial Group, National Australia Bank, Royal Bank of Canada, Toronto-Dominion Bank, Deutche Bank, HSBC, SEB, Barclays, BBVA, Commonwealth Bank of Australia, Credit Suisse, Goldman Sachs, JP Morgan, Royal Bank of Scotland, State Street, ING, Unicredit, UBS i inni). Richard Gendal Brown z R3 uważa, że „jeżeli rozwiązanie oparte o technologię kryptograficzną blockchain zostanie uznane przez wiele banków, aktywa mogą być przenoszone między nimi szybciej niż dziś. Technologia ta – przejrzysta i efektywna – może przynieść bankom znaczne oszczędności”. Oczywiście banki nie mogą zaimplementować technologii blockchain w takiej formie, jak działa Bitcoin. Klienci banków najprawdopodobniej nie będą chcieli, aby ich operacje finansowe były publiczne. R3 pracuje nad pół-prywtaną księgą główną, która będzie dostępna i zostanie rozproszona pomiędzy zaufanymi instytucjami.

Chain.com, startup z San Francisco, otrzymał w październiku 30 mln dolarów dofinansowania m.in. od Nasdaq, Visa, CapitalOne, Fiserv, Orange i Citigroup. Chain.com zbudował rozwiązanie, które pozwala na przesyłanie różnych wartościowych aktywów, np. punktów lojalnościowych, akcji spółek, bonów, minut oraz innych instrumentów finansowych. Podobnie jak R3, Chain.com oferuje rozwiązanie bazujące na pół-prywatnej rozproszonej księdze głównej. Transakcje są automatycznie zapisywane we wspólnej księdze głównej (we wspólnym rejestrze), zapewniając większą przejrzystość emitentom aktywów, właścicielom i regulatorom. Ponadto, korzystanie z podpisów kryptograficznych zmniejsza ryzyko oraz zapobiega oszustwom. Przesyłanie aktywów czy jakiejkolwiek innej wartości ekonomicznej w oparciu o technologię blockchain jest bezpieczniejsze niż jakiekolwiek inne rozwiązanie dostępne obecnie na rynku. Platforma zawiera również narzędzia programistyczne, które umożliwiają firmom szybkie budowanie własnych rozwiązań. "Blockchain to nie technologia – jest to strategia" – powiedział Adam Ludwin, prezes Chain.com. I trudno się z nim nie zgodzić. To technologia, która wymusiła współpracę pomiędzy instytucjami finansowymi dotychczas ze sobą konkurującymi.

Z banków obecnych na naszym rynku możemy wyróżnić na razie takich graczy jak Santander, BNP Paribas czy Citibank, jako te instytucje, które najwcześniej zaimplementują tego rodzaju innowacje. Kiedy pojawią się one w bankach Europy Środkowo-Wschodniej tego jeszcze nie wiemy.

Dariusz Paczewski, Dyrektor Biura Innowacji w Raiffeisen Bank Polska S.A.

Karolina Marzantowicz, IBM CEE Banking Technical Leader

Zainteresował Cię nasz blog i chcesz wiedzieć więcej?

Zapisz się na nasz newsletter

Na Twój e-mail wyślemy ciekawe informacje związane z blogiem i IBM