Bitcoin – najbardziej wywrotowa innowacja XXI w.


23 listopada 2015

Karolina Marzantowicz

Bitcoin – najbardziej wywrotowa innowacja XXI w.

Cyfrowa waluta – bitcoin – fundamentalnie zmieniła sposób, w jaki myślimy o pieniądzu. Jednak nie moglibyśmy się nią posługiwać, gdyby wcześniej nie doszło do innowacyjnej zmiany technologii. Mowa o wynalezionej w 2009 roku blockchain. Najprościej mówiąc, jest to sposób pozwalający w formie cyfrowej utrzymywać księgę – rejestr – log, która śledzi, co i kto ma. Rozwiązanie jest zdecentralizowane i bazuje na łańcuchu bloków zawierających transakcje. To, co śledzi taka księga istnieje tylko w formie cyfrowej, ale może mieć realną wartość ekonomiczną.

Blockchain to publiczna księga wszystkich transakcji w bitcoinach. Bloki, czyli zgrupowane transakcje, są dodawane w chronologicznym porządku jeden za drugim, liniowo tworząc „łańcuch”. Każdy komputer w ramach sieci przechowuje kopię całego łańcucha bloków. Taka „księga” posiada kompletne informacje na temat wszystkich adresów (właścicieli) i ich sald. Każdy z uczestników sieci może mieć wg ląd do informacji takich, jak wartości i adres wszystkich transakcji, jakie kiedykolwiek się wydarzyły.

Czy blockchain zmienił nasze codzienne życie?

Tak, jak internet, blockchain to technologia, która pozwala na wiele zastosowań, ale wielu osobom kojarzy się głównie z bitcoinem. Bitcoiny nazywane są cyfrową walutą (digital currency), ale tak naprawdę nie są to pieniądze, ani tym bardziej waluta – zgodnie z definicjami tych pojęć. Bitcoiny reprezentują wartość ekonomiczną, którą można wyrazić m.in. w walucie (lub np. w złocie). Jakie to ma znaczenie dla przeciętnego Kowalskiego?

Wyobraźmy sobie, że Marek pracuje zagranicą, ale regularnie musi płacić czynsz w Polsce. Przesyłanie pieniędzy zagranicę jest kosztowną operacją. W przypadku korzystania z usług pośredników finansowych, jak na przykład Western Union czy NatWest, średnia opłata za przesłanie pieniędzy z jednego państwa do odbiorcy w drugim państwie, to koszt ok. 60-70 USD. Dla osób, które regularnie dokonują niedużych transakcji, koszty te są relatywnie wysokie. Przy pomocy bitcoinów można przesłać taką samą wartość całkowicie bezkosztowo, szybko i bezpiecznie. Bitcoin to tylko jedno z zastosowań blockchain. Inne, którym obecnie przyglądają się banki to przesyłanie tzw. inteligentnych kontraktów, czyli tzw. smart contracts. W wielu przypadkach nie tylko wysokość opłat za transfer, ale również czas potrzebny na przekazanie środków odbiorcy uzasadnia szukanie nowych rozwiązań.

Innowatorzy wskazują na nieefektywność przestarzałych systemów płatności i rozliczeń bankowych, gdzie na dokonanie niektórych transakcji potrzeba 20 dni i więcej. Niall Cameron, szef HSBC na rynkach EMEA, o publicznej księdze głównej (jak jest też nazywany blockchain) powiedział, że ma ona „ogromny potencjał, oferując bankom i ich klientom perspektywę zwiększenia bezpieczeństwa, obniżenie kosztów i lepszą redukcję błędów".

„Przez lata banki działające w kraju rozbudowywały swój pejzaż systemów poprzez drobne inkrementalne zmiany – mówi dyrektor Piotr Bednarski z Raiffeisen Polbank. – Powoli integrowały system główny z bankowością internetową, aplikacjami automatyzującymi procesy czy też hurtowniami danych budowanymi w celu zaspokojenia potrzeb analityków, sprzedawców i regulatorów. To, co w ten sposób wybudowały, nie jest w stanie sprostać dzisiejszym wymaganiom Cyfrowej Rewolucji, która nadeszła. „Klient w centrum uwagi", interakcje w czasie rzeczywistym, przejrzystość opłat, cyberprzestępczość, fenomen mediów społecznościowych to dla sektora finansowego główne wyzwania technologiczne. Nie oznacza to, że sektor finansowy przez ostatnie lata nie podążał za trendami. Podążał. Niemniej patrząc na to z technologicznego punktu widzenia, budując nowy bank od podstaw, budowalibyśmy nowoczesną infrastrukturę informatyczną, która nie przypomina tej, jaką posiadają banki.”

Globalni gracze na rynku finansowym, takie jak banki, giełdy i izby rozliczeniowe badają sposoby wykorzystania blockchain.

Jak to się ma do tradycyjnej bankowości?

Blockchain można porównać do pełnej historii operacji bankowych w centralnym systemie bankowym. Transakcje w bitcoinach są wprowadzane chronologicznie – tak jak transakcje bankowe.

Banki podlegają wielu regulacjom rządowym, fiskalnym i międzynarodowym. Międzybankowe transkacje przechodzą przez izby rozliczeniowe, które je rutują pomiędzy nadawcami i odbiorcami. Główne systemy bankowe są nadzorowane przez banki centralne. To wszystko generuje koszty. Koszty utrzymania nie tylko systemów bankowych, ale też tych wszystkich instytucji nadzorujących.

Zaufać technologii

Niedawny raport Javelin Strategy pokazał, że konsumenci bardziej ufają liderom technologicznym takim jak: Apple, Google, Facebook, i Amazon (80%) niż bankom (44%). W ciągu ostatnich lat, zaufanie do światowych firm technologicznych znacznie wzrosło, podczas gdy zaufanie konsumentów do banków zmniejszyło się. Wydaje się, że zaufanie do banków w Polsce jest na wyższym poziomie niż na świecie.

„Według badania realizowanego przez TNS Polska dla Związku Banków Polskich, w 2014 roku wzrosła zarówno reputacja sektora bankowego, jak i deklarowane przez Polaków zaufanie do banków – według Piotra Bednarskiego z Raiffeisen Polbank. – Cały polski sektor bankowy zaskarbił sobie zaufanie 50% opinii publicznej i aż 70% przedsiębiorców. Badanie przeprowadzone przez TNS w 2015 roku pokazuje, że zaufanie polskiego społeczeństwa do sektora bankowego jest stabilne – 67% Polaków ufa bankom działającym w kraju. Jednocześnie ankietowani wskazali, że nie wszystkie banki zasługują na zaufanie w takim samym stopniu. W Raiffeisen Polbank widzimy, że zaufanie to najważniejszy czynnik decydujący o wyborze banku.”

To, komu w najbliższych latach konsumenci będą ufać bardziej: instytucjom finansowym czy firmom technologicznym, pozostaje kwestią otwartą. Biorąc pod uwagę rosnącą ilość technologii w naszym codziennym życiu, wiele może wskazywać na liderów technologicznych. Blockchain jest technologią bezpieczną i transparentną – czego często konsumentom brakuje w przypadku interakcji z bankami.

Euro Banking Association nazywa blockchain główną innowacją technologiczną i katalizatorem zmian w sektorze finansowym. Mariano Belinky, szef Santander InnoVentures, w wywiadzie dla Business Insider powiedział: "Zidentyfikowaliśmy od 20 do 25 przypadków użycia, gdzie można zastosować tę technologię".

Santander bada jak korzystać z blockchain w tradycyjnej bankowości. UBS utworzyła laboratorium badawcze blockchain w Londynie. Goldman Sachs zainwestował w startup Circle. Nasdaq również eksperymentuje z technologią.

Banki szacują, że blockchain pozwoli zredukować koszty transakcji finansowych. Raport, którego współautorem jest Santander szacuje, że technologia blockchain może obniżyć koszty infrastruktury banków nawet o 20 mld euro (12,8 mld £) rocznie.

IBM także przygląda się i eksperymentuje z blockchain. Patrzymy na wydajność oraz bezpieczeństwo rozwiązania. Eksplorujemy możliwości udoskonalenia protokołów i algorytmów.

Podsumowując: technologia publicznej księgi głównej – rozproszonego rejestru – może wywrócić reguły jakimi obecnie kieruje się sektor finansowy. Po pierwsze poprzez realizację istniejących procesów bardziej wydajnie, bezpiecznie, przejrzyście i tanio, a po drugie poprzez tworzenie zupełnie nowych produktów i nowych modeli biznesowych.

Zainteresował Cię nasz blog i chcesz wiedzieć więcej?

Zapisz się na nasz newsletter

Na Twój e-mail wyślemy ciekawe informacje związane z blogiem i IBM